1 2 3 4

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie.

Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju.

Miejscowości

Wiadomości

Dorzecze Wisłoka

Dorzecze Wisłoka (24)

piątek, 23 styczeń 2015 11:23

Cerkwisko i cmentarz greckokatolicki w Besku

Napisane przez

Na umiejscowionym na prawo od budynku urzędu gminy wzniesieniu, określanym dzisiaj jako Cerkiew, do roku 1956 stała drewniana cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy z 1881 roku. Obecnie pozostało po niej tylko cerkwisko, do którego prowadzą szerokie kamienne schody. Przy wejściu na nie ustawiono dwa pomniki. Prawy z postacią Chrystusa i lewy z postacią Matki Bożej.

 

Nieistniejąca już dzisiaj świątynia była drewnianą budowlą trójdzielną, wybudowaną na planie krzyża. Na dachu znajdowały się dwie wieże w kształcie kopuł (jedna nad ołtarzem, druga nad nawą). Kalenicowy dach przykrywał gont, później blacha. Z prawej strony ołtarza dobudowano kaplicę, zaś z lewej – zakrystię. Koło cerkwi stała dzwonnica i plebania.

Prawdopodobnie świątynię rozebrano w 1956 roku na polecenie władz powiatowych w Sanoku. Całe wyposażenie świątyni i dzwon zabrali grekokatolicy w czasie wysiedleń. Obecnie na miejscu cerkwi stoi duży krzyż i kapliczka Matki Bożej z Lourdes z 2008 roku ufundowana przez mieszkańców Beska, którzy zostali wysiedleni na Ukrainę po 1945 roku. Na jej cokole umieszczono rysunek beskiej cerkwi i napis w języku ukraińskim głoszący: „Mario, Matko Boża, módl się za nas, beszczan, którzy spoczywają na wieki na ziemi ojców… Nasza ojczyzna, jak zerwana struna, w sercu dźwięczy bólem. Modli się za Ciebie Bogurodzica i my, potomkowie w dalekim kraju”.

Wokół cerkwiska znajduje się odrestaurowany częściowo cmentarz greckokatolicki o powierzchni ok. 0,7 ha. Inskrypcje na nagrobkach są napisane cyrylicą. Znajdują się tutaj groby grekokatolickich proboszczów z Beska: ks. Joana Laureckiego, ks. Emiliana Konstantynowicza, ks. Rościsława Mikołaja Prus-Wiśniewskiego, ks. Michała Wełyczki, ks. Mikołaja Hołowacza.

Na najwyższym miejscu na wzgórzu rozciąga się wspaniały widok na wijący się w dole Wisłok oraz na pasmo Bukowicy i Działu w Beskidzie Niskim. Na cerkwisku, od 2006 roku, odbywają się nabożeństwa wspólne dla obrządku łacińskiego i greckokatolickiego, w którym biorą udział mieszkańcy Beska i członkowie Stowarzyszenia Beszczan z Samboru.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Brzozowski Z., „Besko – gmina trzech granic”, Besko 2011,

Gajewski B., „Besko – wieś nad Wisłokiem”, Rzeszów 1996.

 

 {nomultithumb}

 

Murowany kościół rzymskokatolicki w Pielni pod wezwaniem Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych (dawniej klasycystyczna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Jana Złotoustego) został wybudowany w 1805 roku na stoku wzgórza. Świątynia była remontowana w 1922 roku i 1955 roku. Od 1946 roku pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego.

 

Ta budowla sakralna jest obiektem murowanym, potynkowanym, dwudzielnym. Prostokątne prezbiterium jest zwrócone na południe z prostokątną zakrystią w przedłużeniu. Nawa jest prostokątna, szersza od prezbiterium. Kruchta ze sklepieniem kolebkowym, nie jest wyodrębniona w bryle, nad nią znajduje się wieża. Wewnątrz nawa jest rozczłonkowana filarami przyściennymi. Prezbiterium ma sklepienie krzyżowe, zaś nawa – sufit z fasetą. Tęcza zamyka się łukiem półkolistym. Chór muzyczny znajduje się na czterech drewnianych słupach. Wydłużone okna zamykają się półkoliście, na osi znajduje się okno okrągłe. Dach jest pokryty blachą. Kwadratowa wieża wtapia się w dach nawy i jest ujęta w półszczyty.

We wnętrzu świątyni można zobaczyć późnobarokowy ołtarz główny oraz dwa klasycystyczne ołtarze boczne. Ołtarz główny przerobiono z ikonostasu. W jego skrzydłach bocznych umieszczono fragmenty tzw. carskich wrót z tondami czterech ewangelistów. W głównym polu znajduje się obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z początku XIX wieku. Z kolei ołtarze boczne z początku XIX wieku przy tęczy są klasycystyczne, z wprawionymi fragmentami z ikonostasu. W kościele znajduje się także rokokowa ambona, która pochodzi z II połowy XVIII wieku i ma wieloboczny korpus z czterema wolutami. Z kolei kamienna kropielnica w kształcie kielicha pochodzi z początku XIX wieku. W świątyni znajdują się: ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem z I połowy XIX wieku, trzy ludowe krucyfiksy z XIX wieku, gładki kielich z XVIII wieku, lichtarze z I połowy XIX wieku oraz dwa mosiężne kociołki na wodę święconą z XIX wieku. Na ścianach umieszczono epitafia patronów świątyni, kolatorów: Stanisława i Magdaleny Truskolaskich z 1806 roku oraz marmurowe inskrypcje sędziego sanockiego, Stanisława i jego żony Magdaleny z Ciechanowskich.

 

 

Anna Twardy

Na podstawie:

„Przewodnik turystyczny” LGD „Dorzecze Wisłoka”,

Ciupka J., „W gminie Zarszyn i okolicy”, Krosno 2000,

Śnieżyńska-Stolotowa E., Stolot F., „Katalog Zabytków Sztuki. Krosno, Dukla i okolice”, Warszawa 1977.

 

 {nomultithumb}

 

Jedna z właścicielek wsi, Helena Gniewosz w 1927 roku zawiązała Komitet Budowy kościoła rzymskokatolickiego w Nowosielcach. Murowaną świątynię wybudowano w 1933 roku przy pomocy Towarzystwa Szkoły Ludowej. Otrzymała ona wezwanie Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. W ołtarzu bocznym postawiono późnobarokowe kręcone kolumny boczne z XVIII wieku. Przy kościele znajduje się kamienna kropielnica z przełomu XVII/XIX wieku w kształcie kielicha z geometrycznym ornamentem.

 

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Ciupka J., „W gminie Zarszyn i okolicy”, Krosno 2000.

 

 {nomultithumb}

 

Rzymskokatolicki kościół w Odrzechowej tak naprawdę to dawna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, którą otacza mur z kamienia rzecznego. Murowaną świątynię wybudowano w stylu romańskim. Nie posiada kopuł, tylko jedną wieżę. Wewnątrz kościoła znajduje się ikonostas namalowany w 1870 roku.

 

Po raz pierwszy o cerkwi wspomina się w 1450 roku. Obecny budynek sakralny wybudowano w 1813 roku. Świątynię ufundował dziedzic Morawski. Cerkiew wykonano z kamienia i cegły. W 1880 roku obmurowano ją kamieniami, które uzyskano z rozebranych podpór. W 1898 roku świątynię wyremontowano. Wykonano nowy dach pokryty blachą, a cały budynek odmalowano.

W czasie walk II wojny światowej cerkiew mocno ucierpiała. Na początku 1945 roku Odrzechowa została włączona do parafii w Głębokiem, a cerkiew przemianowana na kościół rzymskokatolicki. We wrześniu 1947 roku mieszkańcy wspólnymi siłami wyremontowali dach świątyni, który uszkodziły wiosenne wichury. Kolejne remonty przeprowadzono w latach 1955, 1959 i 1973.

Dawna cerkiew jest umiejscowiona pośrodku cmentarza grzebalnego. Prezbiterium świątyni jest zwrócone na północ. Zamyka je półkolista absyda. Od zachodu prezbiterium łączy się z zakrystią. Nawa kościoła jest szersza i prostokątna, nie ma wyodrębnionego z zewnątrz babińca, który od południa przechodzi w kruchtę. Ściany w prezbiterium są podzielone pilastrami, natomiast w nawie – przyściennymi filarami o wgłębionych narożnikach. Tęcza ma półkolisty wykrój. Chór muzyczny w wieży otwiera się trzema arkadami do nawy. Wnętrze nakryte jest sufitem (z wyjątkiem zakrystii i składziku, które mają sklepienia kolebkowo-krzyżowe). Prostokątne okna zamykają się spłaszczonym łukiem. Dach kościoła jest nakryty blachą. Na kalenicy nad nawą znajduje się baniasta wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona krzyżem. Kwadratowa wieża wtapia się w dach nawy. Na strychu można zobaczyć fragmenty ołtarzy późnobarokowych z II połowy XVIII wieku i klasycznych z I połowy XIX wieku. W świątyni znajdują się również dwie kropielnice kamienne w kształcie kielicha I połowy XIX wieku, ludowy krzyż ołtarzowy z XIX wieku, trzy konfesjonały klasycystyczne z I połowy XIX wieku i dwa krucyfiksy procesyjne z I połowy XIX wieku.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

„Przewodnik turystyczny” Stowarzyszenia LGD „Dorzecze Wisłoka”,

Ciupka J., „W gminie Zarszyn i okolicy”, Krosno 2000,

Śnieżyńska-Stolotowa E., Stolot F., „Katalog Zabytków Sztuki. Krosno, Dukla i okolice”, Warszawa 1977.

 {nomultithumb}

 

 

wtorek, 20 styczeń 2015 14:30

Kościół pod wezwaniem śś. Piotra i Pawła w Wolicy

Napisane przez

Rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem śś. Piotra i Pawła w Wolicy to dawna cerkiew greckokatolicka. Świątynię wybudowano w 1826 roku. Remonty przeprowadzono m.in. w 1907 i 1913 roku.

 

Cerkiew wybudowano na wzniesieniu. Otaczają ją resztki kamiennego ogrodzenia. Budowla jest murowana, orientowana i otynkowana. Zbudowano ją na planie prostokąta. Zakrystię umiejscowiono od strony wschodniej. Przy nawie znajduje się przedsionek, a nad nim zbudowana na planie kwadratu wieża, która wtapia się w dach cerkwi. Chór muzyczny wsparto na dwóch drewnianych słupach. Sklepienie świątyni jest kolebkowe i posiada lunety. Okna powiększono w XX wieku. Zamykają się łukiem segmentowym. Drzwi ozdabiają okucia, natomiast dach jest kryty blachą. Wieloboczna wieżyczka na sygnaturkę posiada kopulasty hełm.

Wewnątrz świątyni znajduje się ludowy krucyfiks z XIX wieku.

 

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Mendelowski S., „W gminie Bukowsko”, Krosno 2004.

 

 {nomultithumb}

 

Kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Dudyńcach ufundował Leopoldyn z Rylskich Horodyński. Neogotycką świątynię wybudowano w latach 1871-1876. Budowlę poświęcono w 1877 roku, zaś konsekrowano w 1882 roku.

Kościół mocno ucierpiał w czasie walk II wojny światowej. Świątynię odbudowano w 1946 roku.

W kościele można zobaczyć: w ołtarzu głównym Matkę Boską z Dzieciątkiem trzymającym jabłko i kwiaty, w lewym ołtarzu XIX- wieczny obraz św. Jana Ewangelisty, w prawym ołtarzu Wizję św. Walentego wraz z postaciami fundatorów, braci Leszczyńskich z trzeciej ćwierci XVII wieku, kamienną chrzcielnicę w kształcie kielicha z I połowy XVIII wieku, komodę zakrystyjną z szafą na naczynia liturgiczne z I połowy XIX wieku, rzeźbiony feretron rokokowy z dwustronnym obrazem ( z jednej strony Matka Boska Niepokalanie Poczęta, zaś z drugiej Koronacja Matki obraz „Chrystus u słupa”) z przełomu XVIII i XIX wieku, dwa krucyfiksy (jeden pogrzebowy z XVIII wieku, drugi ludowy z XIX wieku), kielich z czarą w koszyczku z XVIII wieku, epitafium inskrypcyjne Ludwika Ścibora Rylskiego i Róży z Siekierczyńskich oraz tablicę fundacyjną ołtarza św. Walentego, którego fundatorem był Hieronim Romer i Felicja z Truskolaskich. Zachowały się także księgi parafialne zapisywane od 1784 roku.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Mendelowski S., „W gminie Bukowsko”, Krosno 2004.

 {nomultithumb}

 

wtorek, 20 styczeń 2015 14:07

Kościół Podwyższenia Krzyża Św. w Bukowsku

Napisane przez

Obecny kościół Podwyższenia Krzyża Św. w Bukowsku konsekrował ks. biskup Jan Glazer w dniu 1 czerwca 1987 roku. Murowaną neogotycką świątynię zaprojektował lwowski architekt, Ludwik Wierzbicki.

 

Wewnątrz kościoła znajduje się figuralna polichromia z 1911 roku wykonana temperą przez artystę malarza, Leonarda Winterowskiego; obraz Królowej Korony Polskiej odbierającej hołd od świętych polskich i przedstawicieli stanów polskiego społeczeństwa na tęczy pod sklepieniem, późnobarokowy krucyfiks z II połowy XVIII wieku, drewniana chrzcielnica w kształcie kielicha z XVIII wieku, ludowy krzyż procesyjny z XIX wieku, kielich z czarą w koszyczku z II ćwierci XVII wieku, kielich z ornamentyką roślinną z II połowy XVIII wieku, kielich z symbolami starozakonnymi z II połowy XIX wieku, rokokową puszkę z główkami aniołów na stopie, nodusie i czarze z końca XVIII wieku, cynowy krzyż ołtarzowy z XIX wieku oraz kadzielnicę z II połowy XIX wieku.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Mendelowski S., „W gminie Bukowsko”, Krosno 2004,

„Przewodnik turystyczny” LGD „Dorzecze Wisłoka”.

 

 {nomultithumb}

 

Późnobarokowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja Biskupa w Nowotańcu wybudowano w II ćwierci XVIII wieku. Świątynię ufundował chorąży sanocki, Józef Bukowski. W 1745 roku konsekrował ją W.H. Sierakowski. Budowlę remontowano w latach 1906-1908 i 1939. Banderowcy spalili świątynię, ale udało się ją odbudować w 1949 roku.

 

Kościół wzniesiono na terenie dawnego cmentarza. Otacza go mur z kamienia łamanego z XIX wieku. Orientowaną świątynię wybudowano na planie krzyża łacińskiego. Jego ramionami są kaplice. Kościół posiada jednoprzęsłowe prezbiterium zamykające się półkoliście. Przy nim znajduje się od strony południowej zakrystia z przedsionkiem i małym skarbczykiem na piętrze, do którego prowadzą kręcone schody. Nawa jest prostokątna, trójprzęsłowa i wydłużona z kwadratowymi kaplicami przy przęśle wschodnim. Północna kaplica poświęcona jest Matce Bożej Różańcowej, natomiast południowa św. Annie (pod nią znajduje się niedostępna krypta).

Ściany nawy i prezbiterium są podzielone półkolumnami, które wspierają profilowany gzyms. Pomiędzy nimi znajdują się zamknięte półkoliście wnęki ołtarzowe i arkady do kaplic. Tęcza zamyka się półkolistym łukiem. Okna są zamknięte również półkoliście. Chór muzyczny wspiera się na czterech arkadach filarowych z pilastrami.

Wieże kościoła zostały zaprojektowane na rzucie kwadratu, o silnie zaokrąglonych narożach z lizenami na osiach ścian. W południowej wieży znajdują się kręcone schody prowadzące na chór i strych. W otworze wejściowym mieści się drewniany portal, który zamknięto łukiem tzw. „oślego grzbietu” z II ćwierci XVIII wieku. Drewniane drzwi z okuciami pochodzą z II ćwierci XVIII wieku, w XIX wieku przerobiono je na drzwi dwuskrzydłowe.

W świątyni można zobaczyć ołtarz główny z początku XX wieku, który w 1949 roku uzupełniono późnobarokowymi ornamentami ze zniszczonej cerkwi w Darowie, ołtarze boczne w kaplicach z I połowy XVIII wieku, marmurową barokową chrzcielnicę z połowy XVII wieku, dwie kamienne kropielnice z 1896 roku, późnobarokowy konfesjonał z II połowy XVIII wieku, ośmioramienny świecznik w stylu klasycystycznym z I połowy XIX wieku, późnobarokowy krucyfiks, klasycystyczną promienistą monstrancję z I połowy XIX wieku, krzyż ołtarzowy z I połowy XIX wieku, lichtarz cynowy z XVIII wieku, ornat z motywami roślinnymi z XVII wieku, mszał rzymski z 1805 roku, który zawiera dziewięć miedziorytów sygnowanych przez Gottłieba Wolfanga i Salomusa Mullera; późnobarokowe obrazy: św. Mikołaja z I połowy XVIII wieku, św. Antoniego z Dzieciątkiem z połowy XVIII wieku, św. Onufrego, Chrystusa ukazującego rany.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Mendelowski S., „W gminie Bukowsko”, Krosno 2004.

 

 {nomultithumb}

 

poniedziałek, 12 styczeń 2015 14:43

Kościół pod wezwaniem NMP w Jaćmierzu

Napisane przez

Kościół pod wezwaniem NMP w Jaćmierzu jest położony tuż przy Rynku, nad stawem. Obiekt jest wpisany do Rejestru Zabytków.

Obecny kościół rzymskokatolicki w Jaćmierzu jest trzecią świątynią w tej miejscowości. Ten drewniany obiekt sakralny został wybudowany dzięki fundacji Anastazji z Grabowskich Śleszyńskiej. Budowa trwała 18 lat. Prace wykonywali miejscowi cieśle i majstrzy. Świątynię konsekrowano w 1768 roku. W następnych latach kościół często remontowano i rozbudowywano. Dodano dwie wieże, kruchtę (1760 r.), powiększono zakrystię, a korpus podzielono na trzy nawy. W XIX wieku do nawy głównej dobudowano dwie kaplice. Północna jest poświęcona Sercu Pana Jezusa, zaś południowa – Matce Boskiej Różańcowej. Wieże znajdują się przy zachodnich narożach korpusu. W latach 1925-1932 przeprowadzono konserwację świątyni.

 

Ściany prezbiterium od wewnątrz wzmocniono lisicami. Stropy nad korpusem są płaskie. Nawa główna otwiera się czterema półkolistymi, profilowanymi arkadami wspartymi na ogzymsowanych słupach. Kaplice również otwierają się półkoliście zamkniętymi profilowanymi arkadami. Tęcza pochodzi z 1760 roku. Charakteryzuje się półkolistym wykrojem o profilowanej arkadzie. Na niej umieszczony jest krucyfiks z dwoma aniołkami oraz dwie figury w stylu późnobarokowym przedstawiające Matkę Boską Bolesną oraz św. Jana Ewangelistę.

Na parapecie chóru muzycznego znajduje się XIX-wieczna tarcza z herbem Jaćmierza oraz literami G.J. (Gmina Jaćmierz). Na chórze wkomponowano 12-głosowy, dwuskrzydłowy prospekt organowy ze stołem do gry pośrodku. Powstał on w maju 1909 roku. Jego autorem jest organmistrz Alojzy Konieczny z Przemyśla.

Późnogotycki portal zachodni kościoła pochodzi z około 1664 roku, drzwi z prezbiterium do zakrystii i z kruchty do nawy są jednoskrzydłowe i posiadają okucia oraz zamki z 1760 roku.

Dach kościoła pokryty jest blachą, z tym że nad prezbiterium, nawą i kaplicami jest dwuspadowy, zaś nad zakrystią i składzikiem – trójspadowy. Kalenicę wieńczy wieżyczka na sygnaturkę z 1760 roku, która tworzy ażurową latarnię.

Późnobarokowy ołtarz główny zdobi dekoracja rokokowa z drugiej połowy XVIII wieku. Wszystkie rzeźby ołtarza pochodzą z tego samego okresu co on. W głównym polu nastawy widnieje obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus w typie obrazu Sancta Maria Maggiore. Ramę obrazu upiększają rokokowe ornamenty. Nad głównym obrazem w zwieńczeniu znajduje się obraz św. Rozalii. Tabernakulum pochodzi z około 1690 roku, z fundacji ówczesnego proboszcza ks. Jana Kwolka. Przed mensą znajduje się drewniana balustrada z XVIII/XIX wieku.

W polu środkowym nastawy ołtarza w południowej kaplicy widnieje późnobarokowy obraz św. Józefa, z kolei w nastawie ołtarza w północnej kaplicy – wizerunek Serca Jezusa.

Późnobarokowa ambona posiada wystrój z ornamentami rokokowymi z II połowy XVIII wieku.

Barokowa chrzcielnica z około 1700 roku ma kształt kielicha z puklowaną czarą.

W prezbiterium znajdują się dwie stalle – jedna z pierwszej ćwierci XVIII wieku, zaś druga z połowy XVIII wieku. Późnobarokowe konfesjonały pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku.

W kościele można zobaczyć obraz Predellę z XVI wieku. Przedstawia on Świętą Rodzinę wraz z portretami fundatorów z herbami Półkozicy i Leliwa. Predella jest przykładem sztuki gotyckiej o ludowych motywach. Zazwyczaj wykonywali ją miejscowi rzemieślnicy i artyści. Poza tym w świątyni znajdują się cztery obrazy w stylu barokowym przedstawiające ewangelistów z XVII wieku, obraz św. Martyny namalowany na desce z drugiej połowy XVIII wieku, trzy krucyfiksy (dwa późnobarokowe w typie Chrystusa Mialtyńskiego oraz jeden ludowy z XIX wieku). Konsekrację kościoła upamiętnia portret biskupa przemyskiego Antoniego Gołaszewskiego.

Mur otaczający kościół ma cztery bramki, od zachodu prowadzi do świątyni, od południa do budynku sióstr, od wschodu do rozebranego Domu Ubogich, zaś od północy do plebani.

O jaćmierską świątynię dbało wielu darczyńców z kraju i zagranicy. Kościół wiele razy był remontowany, m.in. w czerwcu 1913 roku odrestaurowano kaplicę NMP Różańcowej, w latach 1925-1927odmalowano prezbiterium i odnowiono ołtarz główny, w 1950 roku wykonano dwadzieścia ławek do świątyni, w 1979 roku wymieniono starą instalację elektryczną, zaś w 2000 roku konserwatorki z Krosna, Władysława Menet i Barbara Czajkowska-Palusińska wykonały konserwację malowideł ściennych w zakrystii.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Gajewski B., „Jaćmierz. Zarys Monograficzny”, Sanok 2003,

Stączek R., „Poznaj Jaćmierz. Przewodnik”, Jaćmierz 2006.

 {nomultithumb}

 

 

Pierwszy kościół w Zarszynie został wybudowany prawdopodobnie przed 1395 rokiem przez kolonistów niemieckich, którzy przynieśli ze sobą kult św. Marcina. Kopia dokumentu Piotra Smolnickiego z 1441 roku, sporządzona w 1531 roku wspomina o kościele pod wezwaniem św. Marcina w Zarszynie. Ta budowla sakralna w 1624 roku została spalona w czasie najazdu Tatarów. Na miejscu pożogi postawiono kaplicę, w której proboszcz umieścił ocalałe z pożaru ołtarze.

 

Budowę nowej świątyni w 1645 roku rozpoczęli właściciele Zarszyna i okolicznych wsi, jezuici z Krosna. Poświęcenie kościoła odbyło się w 1650 roku. Świątynię otaczał cmentarz i drzewa. Budowlę postawiono na murowanych z kamienia fundamentach. Jej dach pokryto gontami. Wewnątrz podłogę stanowiła kamienna posadzka z wyjątkiem prezbiterium – tam była drewniana. Naprzeciwko ambony stała drewniana chrzcielnica na kamiennym stopniu, z drewnianym przykryciem. Nad głównym wejściem znajdował się chór muzyczny posiadający instrument muzyczny o nazwie „pozytyw” o 6 głosach, 2 miechach i bębnie. W 1662 roku zakupiono namalowany na desce obraz Matki Boskiej Częstochowskiej.

Według biskupiej wizytacji 11 maja 1699 roku w świątyni były cztery ołtarze: ołtarz główny z obrazem św. Marcina, ołtarz obok zakrystii bractwa Szkaplerza św. z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej; drewniany, czarno malowany ołtarz z obrazem Wniebowzięcia NMP i ołtarz z obrazem Koronacji Matki Bożej. W XVIII wieku do ołtarza głównego przy tabernakulum dodano dwa aniołki, a w nastawie umieszczono obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, który zasłaniał zasuwany obraz, malowany na desce, przedstawiający Matkę Bożą piastującą Dziecię Jezus, a obok św. Ignacego i św. Franciszka Ksawerego. W 1707 roku ozdobiono go cenną srebrną sukienką dodatkowo pozłacaną. Obraz zniknął po przebudowie kościoła.

W 1782 roku przeprowadzono wizytację dziekana, w czasie której zdecydowano o remoncie świątyni. W 1844 roku przeprowadzono remont generalny. Jednak drewniany budynek chylił się ku upadkowi.

W 1867 roku z inicjatywy Jana i Adeli Wiktorów oraz ks. proboszcza Antoniego Kirschnera rozpoczęto budowę nowego kościoła neogotyckiego w miejscu starego, który rozebrano. Świątynia ta istnieje do dziś. Kościół poświęcono 17 października 1875 roku, zaś konsekrację uroczystym rytem pod tytułem św. Marcina przeprowadzono w 1880 roku. W lipcu 1880 roku w świątyni ustawiono nowy, częściowo złocony, wykonany z dębu ołtarz. W środku nastawy umieszczono duży krzyż Chrystusa, zaś po bokach ustawiono złocone figury Matki Bożej Bolesnej i św. Jana Apostoła. Na kamiennej mesie znajduje się tabernakulum, natomiast nad nim ruchomy tron eucharystyczny. W ołtarzu po stronie Ewangelii umieszczono obraz Serca Pana Jezusa i Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, zaś po stronie Lekcji - obrazy Matki Bożej Różańcowej oraz św. Marcina.

W czasie walk I wojny światowej świątynia uległa dużym zniszczeniom. Do jej odbudowy przystąpiono jeszcze przez zakończeniem wojny. Podstawowe prace wykonano tuż przed wybuchem II wojny światowej. W czasie walk frontowych świątynia znowu ucierpiała. Mieszkańcy ponownie rozpoczęli jej odbudowę. W 1950 roku ukończono wieżę, w której zamontowano zegar, a w okrągłym oknie na chórze umieszczono witraż Najświętszego Serca Jezusowego. Później odnowiono organy, witraże i Boży Grób.

Witraże w oknach prezbiterium przedstawiają Matkę Bożą Szkalpierzną i św. Marcina. Pozostałe witraże wykonano tak samo, z jednym wyjątkiem. Miejsce św. Kazimierza zajęła św. Teresa. Kościół pomalowano w 1954 roku. Polichromie wykonał malarz Szmuc z Rzeszowa i Krygowski. W prezbiterium znajdują się cztery obrazy w formie witraży: Chrystusa Króla, Chrzest Pana Jezusa, Wniebowzięcie NMP i Zmartwychwstanie Pana Jezusa. W tym samym roku kościół zelektryfikowano wraz z całą wsią.

Do 1980 roku kościół w Zarszynie służył nie tylko mieszkańcom Zarszyna, ale również sąsiedniego Długiego.

W 2014 roku rozpoczęto prace konserwatorskie zabytkowej świątyni. Prace zainicjowała Rada Parafialna, Rada Sołecka Zarszyna oraz Posady Zarszyńskiej. Przeprowadzono hydroizolację fundamentów kościoła i uziemienie. Planuje się również w najbliższej przyszłości przeprowadzić zmianę konstrukcji więźby dachowej i pokrycia połaci dachowych, odnowę witraży, odnowę elewacji wewnętrznej kościoła, polichromii i izolację sklepienia. Kościół w Zarszynie jest wpisany do Rejestru Zabytków.

 

Anna Twardy:

Na podstawie:

Ciupka J., „W gminie Zarszyn”, Krosno 2000.

 

 {nomultithumb}

 

Strona 2 z 2

Artykuły

Atrakcje w Dorzeczu Wisłoka

Ciekawe miejsca w Dorzeczu Wisłoka

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Dorzeczu Wisłoka

Szlaki turystyczne w Dorzeczu Wisłoka

Szlaki rowerowe w Dorzeczu Wisłoka

Zabytki w Dorzeczu Wisłoka

Fauna w Dorzeczu Wisłoka

Flora w Dorzeczu Wisłoka

Filmy VIDEO HD

 

Kontakt

Beskidzki Portal Turystyczny wdorzeczuwisloka.pl Redaktor Naczelny Maciej Dufrat 502 920 384
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384