1 2 3 4

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie.

Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju.

Miejscowości

Wiadomości

wtorek, 20 styczeń 2015 13:36

Zboiska

Napisane przez 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Zboiska leżą na południe od Sanoka. Pierwsza nazwa wsi brzmiała Boiska lub Boiszcza. Posługiwano się również nazwą Uhrynowce od słowa „Uhryn”, czyli „Węgrzyn”. Nazwa Zboiska prawdopodobnie wywodzi się od staroruskiego „bojisca”, czyli „bitwa, bój, miejsce bitwy” lub „pobojowisko”.

Król Kazimierz Wielki w 1361 roku podarował miejscowość „Boyscza” wraz z innymi sąsiadującymi braciom, Pawłowi i Piotrowi z Węgier, protoplastom rodu Matiaszowiczów. Zboiska przypadły Piotrowi w 1435 roku. Po jego śmierci majątek odziedziczyła wdowa po nim, Małgorzata.

O Zboiskach wspomina również dokument z 1398 roku o rozgraniczeniu obszarów między wsią a Niebieszczanami. Jednym z właścicieli miejscowości był Matiasz, który bardzo szybko w XV wieku poszerzał swoje ziemie.

Właścicielami Zboisk byli m.in. rodzina Balów, Leszczyńskich, Kakowskich i Jodłowskich.

W miejscowości znajduje się dawny zespół dworski, który powstał na początku XIX wieku. Został wybudowany dla dziedziców wsi, Kakowskich. Pod koniec XX wieku budynki stały się kompleksem klasztornym Sióstr Służebniczek Najświętszej Panny Marii ze Starej Wsi. Zofia Kakowska w 1902 roku ufundowała budowę małej rzymskokatolickiej kaplicy. Znajdował się w niej zabytkowy XVII-wieczny krzyż barokowy i obraz przedstawiający opłakiwanie Chrystusa.

Na szczycie wzgórza w parku dworskim znajdował się niegdyś zamek, o którym wspomina się w 1412 roku. Podobno żupnik tyrawski miał w nim osadzić zbójców węgierskich. Następną twierdzę wybudował Mikołaj Herbert Odnowski, kasztelan przemyski i wojewoda krakowski w 1529 roku. Zamek zburzyły wojska księcia siedmiogrodzkiego, Jerzego Rakoczego w 1657 roku. Po budowli pozostały tylko resztki ziemnych fortyfikacji datowane na XVI i XVII wieku oraz niewielki sztuczny kopiec, a w nim wejście do częściowo zasypanej piwnicy sklepionej kolebkowo. W parku dworskim rosną wiekowe dęby i rozłożyste lipy.

W Zboiskach mieszkali Polacy, ale również Niemcy i Węgrzy. Do połowy XX wieku mieszkała tutaj ludność ruska. Mieszkańcy utrzymywali się głównie z rolnictwa. Wojny, przemarsze wojsk, epidemie spowodowały zahamowanie szybko rozwijającej się akcji osadniczej.

W 1785 roku mieszkało tutaj 104 grekokatolików i 52 katolików. W 1934 roku wieś włączono do Łemkowskiej Administracji Apostolskiej. Polacy stanowili 1/3 mieszkańców Zboisk.

Na początku XX wieku Zofia Jodłowska przeprowadziła parcelację majątku dworskiego i część terenów dworskich przekazała klasztorowi sióstr Służebniczek NMP ze Starej Wsi. Od 1912 roku udostępniano tylko salkę szkolną dla dzieci w dworku.

W czasie walk II wojny światowej na wzgórzach w Zboiskach znajdowały się pozycje obrony niemieckiej. To stamtąd okupant ostrzeliwał oddziały rosyjskie. Te walki upamiętnia mogiła żołnierzy niemieckich w fosie przy umocnieniach dawnego zamku.

Część mieszkańców wsi wysiedlono do ZSRR. W trakcie akcji „Wisła” ludność Zboisk wywieziono na Ziemie Odzyskane w zachodniej Polsce (w okolice Legnicy, Zielonej Góry i Wrocławia), a także na Pomorze Wschodnie (okolice Szczytna).

Klasztor sióstr Służebniczek istniał do końca lat 80. XX wieku. W 1987 roku dwór wraz z innymi budynkami przeszedł na własność Diecezji Przemyskiej. Z inicjatywy ks. Mariana Bocho utworzono w nim Ośrodek Rekolekcyjny. Remont zabudowań dworskich rozpoczęto w 1991 roku. W 1997 roku otworzono nowy dom noclegowy.

Pod koniec XX wieku Zboiska przyłączono do parafii Prusiek. Dzięki staraniom ks. Mariana Bochno i mieszkańców rozpoczęto budowę niewielkiego kościoła w miejscowości.

 

Anna Twardy

Na podstawie:

Bata A., „Sanok i okolice”, Krosno,

Mendelowski S., „W gminie Bukowsko”, Krosno 2004,

„Wzgórze w Zboiskach”, praca zbiorowa, Zboiska 2001.

Czytany 1154 razy
Więcej w tej kategorii: « Dudyńce Nowotaniec »

Artykuły

Atrakcje w Dorzeczu Wisłoka

Ciekawe miejsca w Dorzeczu Wisłoka

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Dorzeczu Wisłoka

Szlaki turystyczne w Dorzeczu Wisłoka

Szlaki rowerowe w Dorzeczu Wisłoka

Zabytki w Dorzeczu Wisłoka

Fauna w Dorzeczu Wisłoka

Flora w Dorzeczu Wisłoka

Filmy VIDEO HD

 

Kontakt

Beskidzki Portal Turystyczny wdorzeczuwisloka.pl Redaktor Naczelny Maciej Dufrat 502 920 384
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384